تشخیص و ارزیابی لکنت :

سن یا رسش یک عامل تکمیل کننده ی ارزیابی و تشخیص است. دو اصطلاح لکنت اولیه و ثانویه یا لکنت کودکی و بزرگسالی از همین جا منشا می گیرند. لکنت گذرا همچنین برای لکنتی های بزرگتری به کار می رود که به هر دلیلی بسیاری از علایم ساده تر و کوچکتر را دارند.

لکنت اولیه  = ۶-۵ سالگی

لکنت گذرا = ۶-۵ / ۹-۸ سالگی

لکنت ثانویه = ویژگی های لکنت پیشرفته را دارد

اهداف تشخیص :

۱-  مشکل وجود دارد یا نه

۲- برچسب گذاری

۳- ارائه یا توصیه ی راه حل هایی برای این مشکل

۴- برآورد پیش اگهی

تعریف واژه ی اسپاسم در لکنت :

واژه اسپاسم برای نشان دادن لحظات وقوع لکنت می باشد. بعضی ها از واژه ی بلاک استفاده می کنند تا انسداد را نشان دهند. انسداد گاهی اوقات مکث ساکت یا بدون صدا نام دارد. ریچارد هام از واژه ی گیر استفاده می کند.

تعریف اسپاسم : یک انقباض ناگهانی و شدید و یا مجموعه ای از انقباضات شدید در عضله یا گروهی از عضلات است که بدون کنترل آگاهانه، معمولا اتفاق می افتد. این تعریف هر لحظه از وقوع لکنت را توصیف می کند.

انواع اسپاسم :

اسپاسم اصلی : اسپاسم اصلی به سه مقوله ی اصلی و دو دسته ی ترکیبی تقسیم می شوند.

مقوله های اصلی : تکرار / کشیده گویی / انسداد                                                                              

انواع اسپاسم ترکیبی : منوتونیک / تونوکلونیک

رفتارهای وابسته :

برای سال ها این رفتارها ثانویه نامیده می شد. چون آنها پاسخ های ثانویه به اسپاسم و لکنت اولیه هستند. علت کاربرد این اصطلاح به خاطر این است که این واژه به رفتارهای کم اهمیت تر ارجاع داده می شد. رفتار های وابسته به رفتارهایی تقسیم می شود که با یک کلمه ی خاص که لکنت در آن پیش بینی شده شروع شده است، هماهنگی دارد.

بازگویی اصلاحی :

۵۰  سال از این اصطلاح برای نامیدن کلماتی که افراد لکنتی از آن می ترسیدند و برایشان سخت بود تا آن را بیان کنند استفاده می شد. این کلمات شامل نام اشخاص / آدرس / شماره تلفن / و کلماتی که بیشتر از همه مورد استفاده قرار می گیرن است.

حاشیه گویی :  کاربرد آگاهانه کلمه / جمله  یا عبارت .

موتیسم : اجتناب از یک  کلمه خاص یا مقوله ارتباطی یا یک ژست ارتباطی .

به تعویق اندازی :     انجام هر رفتار صوتی یا فیزیکی به قصد تاخیر در گفتن واج / کلمه و هجا که لکنت    در مورد آنها پیش بینی شده است.

آغازگرها :    هر رفتار صوتی یا فیزیکی به نیت شروع رهایی جریان هوا.

رهایی :   هر نوع رفتاری که به منظور فرار از اسپاسم و به عنوان جزئی از تلاش و تقلاهایی در طی اسپاسم می باشد.

تماس چشمی :   برای کاهش فشار ارتباطی و جلوگیری از حالات چهره ی منفی که در صورت شنونده فرض می کند. لکنتی از تماس چشمی اجتناب دارد که می تواند بخشی از اسپاسم یا پاسخ همزمان به اسپاسم باشد.

ناهنجاری های تنفسی :   دم خیلی سطحی یا خیلی عمیق، بازدم زیاد قبل از شروع صدا و تلاش برای گفتن طولانی با یک نفس .

ارزیابی اختلالات تولیدی روندی است با ابعاد و وجوه مختلف، یعنی که در انجام آن هم، باید از آزمون های رسمی و استاندارد استفاده کرد و هم از روش های غیر رسمی . گزینش آزمون ها و دیگر اقداماتی که برای ارزیابی وضع اختلال تولیدی هر بیمار لازم است، عمدتا بستگی دارد به نظر شخص آزمون گر، هدفی که از انجام آزمون دارد .

آزمون هایی که برای ارزیابی اختلالات تولیدی انجام می دهیم بسته به نوع اختلال تولیدی (مانند شکاف کام ، اختلالات معلول نقص شدید و..) متفاوت خواهد بود. آزمون گرفتن از هر بیمار  در واقع راهی است برای دریافت الگویی از گفتار بیمار  و سازمان بخشیدن به مشاهدات گفتاردرمان از اختلال مشاهده شده. در واقع گفتار درمانگر باید آزمون یا اقدامی را برگزیند که مطمئنا الگویی کارآرا و معتبر از گفتار بیمار بدست دهد، چنانکه نتیجه قابل اطمینان باشد.

در اوایل دوران علم گفتار شناسی، ارزیابی پدیده ی تولید در گفتار بدین صورت انجام می گرفت که نمونه ای از گفتار پیوسته بیمار را روی نوار ضبط می کردند و بعدا مورد تجزیه و تحلیل آواشناختی قرار می دادند. برای کاستن زمان و افزودن بر میزان کارایی و صحت آزمون، آزمون های تولیدی ابداع گردیدند.

انجام یک ارزیابی مقدماتی بمنظور تشخیص آزمایشی اختلال بیمار و طرح ریزی خطوط کلی درمان ضروری می باشد. با اینحال در بسیاری از موارد لازم است جلسات ارزیابی دیگری هم ترتیب دهیم و حتی هنگامی هم که اطلاعات کافی برای شروع برنامه ی درمانی بدست آمد ، ارزیابی را بعنوان یک روند مستمرا باید ادامه داد.

ارزیابی بیمار مبتلا به یک اختلال تولیدی روند چند بعدی و چند جانبه ای است ، این روند مشخصا شامل اقدامات زیر می شود:

گرفتن تاریخجه و شرح حال بیمار

معاینه ی ناحیه ی دهان

انجام یک آزمون تولیدی ( هر یک آزمونهایی که بطور سنتی برای تشخیص اختلالات تولیدی مورد استفاده اند)

انجام آزمون تولیدی دیپ ، برای تعیین میزان ثبات خطاها و میزان تاثیر ماهیت آوایی واژه ها.

تجزیه و تحلیل و بررسی مختصات ممیزه در گفتار

برآورد میزان تصحیح پذیری خطاهای شخص

ارزیابی توانایی بیمار در تمییز آواهای گفتاری

 با این اطلاعات ، روی هم رفته می توان ماهیت، نوع و شدت اختلال تولیدی بیمار را معین کرد،پیش آگهی اختلال وی را منطقا پیش بینی نمود و خطوط کلی برنامه ی درمانی آزمایشی را طرح ریزی کرد.

علم شناخت : یکی از علوم جدید است . از آنجائی که شناخت پدیده ای نیست که با یک رشته بتوان آن را توضیح داد بنابراین حضور چندین علم جهت بسط آن ضروری بنظر می رسد( از جمله : روان شناسی، عصب شناسی و فلسفه) .

 حوزه های شناخت : روان شناسی، عصب شناسی، فلسفه، زبان شناسی

روان شناسان در حیطه ی شناخت به مساله ی چگونگی می پردازند به عنوان مثال چگونه اطلاعات در ذهن انباشته می شود.

رشته ی عصب شناسی به بررسی ساختار های مغز و جا و مکان فعالیت ها در مغز می پردازند.

زبان شناسی در واقع در حیطه ی زبان به عنوان زبان شناسی ذهن گرا مطرح شده .

هدف علم شناخت : مطاله ی نظام های شناختی است .

در معماری ذهن علم شناخت جایگاه ویژه ای دارد در دهه ی ۶۰ میلادی علم شناخت مورد توجه دانشمندان قرار گرفت و استعاره ی کامپیوتر طرفداران زیادی را داشت در همین زمینه علمای شناخت عملکرد ذهن را به کامپیوتر تشبیه کردند که شامل اطلاعات ورودی، پردازنده، و برون داد است.

فودور مطرح کرد که پردازش گر مرکزی را یکپارچه نگیریم بلکه تعدادی پردازنده را قائل شویم که هرکدام یک فعالیت شناختی را بر عهده دارند و نام این پردازنده ها را مادول و نظامی که شامل این پردازنده ها است را مادولار نامید. الگوی فودور می گوید : در ذهن مادول های مختلفی داریم که اطلاعات ورودی دیداری، شنیداری و زبان را دریافت کرده و پردازش می کنند. در واقع این الگو می گوید که معماری ذهن یک معماری آمیخته است

دیدگاههای رفتار گرایان و ذهن گرایان : رفتار گراها می گویند تمامی رفتار های شناختی ما ( دیدن، شنیدن،زبان) بطور یکپارچه و یکدست در ذهن سازمان بندی می شوند و تمایزی از نظر چگونگی عملکرد با هم ندارند. ذهن گرایان می گویند هر فعالیتی در ذهن در جایگاه مخصوصی  سازمان بندی می شود.

مفهوم پیچیدگی در شناخت : یکی از مفاهیم مطرح است که در دو زمینه مطرح می شود ک: یادگیری زبان و پردازش زبان...آیا ساخت های زبانی سلسله مراتب ساده به پیچیده دارند؟ بلی، در ساخت ها چنین طبقه بندی وجود دارد .. ساخت ساده چیست؟ ساخت هایی که اولین مراحل زبان آموزی کودکان فرا گرفته می شوند همچنین ساخت هایی که درصد خطا در آن کمتر است  و در آسیب های سطحی مغز از بین نمی روند

بنا بر تعاریف بالا می توان متوجه شد که ساخت های پیچیده چه نوع ساخت هائی می باشند.

واژگان ذهنی در حوزه ی شناخت :

واژگان ذهنی یک فرهنگ لغت ذهنی است که مدخل واژگانی ما در آن بنحو خاصی ذخیره می شوند. تمامی واژه هایی که از زبان می گیریم یک مخزن واژگان است. این مبحث از دیدگاه ذهن گرایان نشات گرفته . یکی از بحث ها در این زمینه این است که ما به این واژگان ذهنی مان چطور دست می یابیم.در پردازش زبان (تولید و درک) به ناچار از واژگان ذهنی مان استفاده می کنیم . واژگان ذهنی شامل یکسری مدخل هایی هستند که شامل تصاویر و حروف اول آنها و .. می باشند. این مدخل ها یا سرواژه ها حتی برای واژ هایی که تولید نمیکنیم هم وجود دارند.(مانند کلمات ادبی)

زبان از ۴ مهارت تشکیل شده است : گوش کردن، صحبت کردن، خواندن، نوشتن.

دو مهارت گوش کردن و صحبت کردن بطور ذاتی در کودک طبیعی وجود دارد و در محیط کسب می کند، اما مهارت های خواندن و نوشتن نیاز به آموزش کلاسیک دارند.

یادگیری خواندن و نوشتن بر پایه ی زبان گفتاری شکل می گیرد. ۲ تا ۵ سالگی بهترین زمان زبان آموزی است بنابر این کودکی که وارد مدرسه می شود رشد واج شناختی وی کامل شده است و صدا را درست تولید می کند و از نظر رشد نحوی گفتاری پیوسته دارد و رشد مفاهیم خوبی دارد.

تحول مهارت خواندن:

۱) کسب آمادگی برای یادگیری خواندن: این مرحله قبل از مدرسه است کودک در این مرحله در هماهنگی حرکتی چشم و دست پیشرفت می کند.

۲) نخستین مرحله ی فراگیری خواندن: کودک با حروف آشنا می شود و نماد نوشتاری را می فهمد و با آوای مورد نظر تطبیق می دهد و آموزش ترکیب صدا ها را می بیند و وقتی به کلمه ی جدید رسید آن را تقطیع کند و سپس ترکیب کند و آن را بخواند.

۳)توسعه ی سریع مهارت خواندن: در پایه ی چهارم و پنجم این رشد را می بینیم. کودک علاقمند به خواندن می شود و از خواندن متن مفهوم را می گیرد.

۴)خواندن گسترده: در دوره ی راهنمائی که توانائی فرد در خواندن بالا رفته  خواندن گسترده بوجود می آید.

۵) پالایش خواندن: شیوه ی خواندن فرد ممکن است روز به روز تغییر می کند. این مرحله را پالایش خواندن می گوییم.

منظور از رشد یک سری دگرگونی های کمی و کیفی به هم پیوسته و منظم است که به منظور هدفی معین و در جهت تکامل و سازگاری با محیط به وقوع می پیوندد. رشد آدمی را کنش متقابل و دائمی بین توارث و محیط تعیین می کند.

توارث : محدوده یا محدوده هائی که از نظر پتانسیل یا ظرفیت که در هر کودک برای کسب بلوغ کامل در ساختمان و عملکرد دارد.

محیط : میزان گسترش با توجه به ظرفیت و  پتانسیل فرد. به عبارتی هر فردی به چه میزانی می تواند ظرفیت و پتانسیل خود را اشغال کند.

خصوصیات رشد :

۱) رشد با الگوی معینی توام است و در یک توالی قابل پیش بینی اتفاق می افتد اما نسبت  آن از یک کودک به کودک دیگر فرق می کند.

۲) اختلافات فردی در فرآیند رشد کمابیش ثابت است یعنی نمودار سن عقلی کودکان با بهره ی هوشی متوسط و کودکان آموزش پذیر نشان می دهد که اختلافات عقلانی مانند اختلافات جسمانی باقی می ماند.

۳) سرعت رشد در زمینه های مختلف در یک مقطع زمانی متفاوت است.

۴) رشد وابسته به بلوغ سیستم عصبی است یعنی برای ظهور هر رفتاری دستیابی به حداقلی از رشد تکامل و آمادگی ضروری است.

رشد نرمال : به بلوغ سیستم عصبی مرکزی بستگی دارد. رشد در نتیجه ی تعامل بین توارث  و محیط فیزیکی و اجتماعی است. رشد در یک توالی قابل پیش بینی برای همه ی بچه ها اتفاق می افتد. ساختمان باید همیشه قبل از اینکه کودک عملکردی را از خود نشان دهد تغییر یابد.

اندام هائی که در تولید آواهای زبان بکار گرفته می شوند نقش و وظیفه ی اساسی تری که همان فراهم آوردن امکانات زیست بدن باشد بر عهده دارند و عبارتند از :

۱) شش ها : دو اندام اسفنجی شکل که در درون قفسه ی سینه جای دارند و به وسیله ی دو نایچه به نای مربوط می شوند. نایچه ها نیز هر یک به لوله های کوچکتر تقسیم می شوند و در تمام شش پراکنده می گردند.

۲) حجاب حاجز : در قسمت تحتانی شش ها دیافراگم یا حجاب حاجز قرار دارد. این اندام یک پرده ی ماهیچه ای است که قفسه ی سینه را از شکم جدا می سازد و به شکل یک قوس است ولی در هنگام  انقباض قسمت بیرونی آن به طرف قائده شش ها بالاتر رفته و تا حدودی به شکل گنبد در می آید.

۳) نای : شش ها بوسیله ی دو لوله ی غضروفی به نای متصل می گردند. نای به گلو وصل می شود. لوله ی نای از حلقه های ناقص غضروفی تشکیل شده است و این حلقه ها بوسیله ی بافت های ماهیچه ای به هم متصل گردیده اند.

۴) حنجره : آخرین حلقه ی فوقانی نای، یک حلقه ی کامل و از دیگر حلقه ها سخت تر  و سنگین تر  و طول آن بیشتر است. حلقه ی مذکور که کریکوئید نام دارد پایه یا قاعده ی حنجره بشمار می رود . کریکوئید در داخل دو غضروف نسبتا بزرگ و مستطیل شکل که با زاویه ی ۷۰ درجه به هم متصل شده اند قرار گرفته است. این اندان تیروئید یا سیب آدم نامیده می شود.

۵) تار آواها : در داخل تیروئید و روی  حلقه ی کریکوئید دو پرده ی ماهیچه ای بسیار نازک ولی پهن به شکل سر پوش قرار گرفته است که تار آوا نام دارد. یک سر تار آوا به زاویه ی تیروئید و سر دیگر آنها هر یک به غضروف آریتنوئید متصل می گردد. لبه ی خارجی تارهای صوتی به جدار کریکوئید چسبیده و لبه ی داخلی آنها که در مقابل یکدیگر قرار می گیرد آزاد است.

۶) گلوگاه : ار حنجره به طرف بالا تا حفره های بینی گلوگاه نامیده می شود که محفظه ای است به شکل استوانه که می توان آن را به سه بخش تقسیم کرد : گلو، حلق، حلق فوقانی .

۷) حفره بینی : حفره های بینی در بالای گلوگاه قرار دارند. دو حفره ی بینی در قسمت جلو به سوراخ های بینی و در قسمت عقب به گلوگاه مربوط می شوند. نرمکام به منزله ی دریچه ی حفره های بینی است بدین معنی که با پایین آمدن آن گلوگاه به حفره های بینی متصل می گردد و هنگامی که نرمکام به بالا کشیده می شود راه عبور هوا از طریق حفره های بینی مسدود می گردد.

۸) دهان : حفره ی دهان از جلو به لب ها و از عقب به ملاز و از بالا به کام و از پایین به فک زیرین و در طرفین به جدار داخلی گونه ها محدود می شود. ابعاد این حفره به علت حرکات فک پایین تا حد زیادی قابل تغییر است و همین حالت تغییرپذیری شکل و حجم دهان است که عامل تعیین کننده ی بسیاری از مشخصه های آوائی صداهای گفتار می باشد.

۹) کام : کام یا سقف دهان از پشت به دندان های بالا تا زبان کوچک امتداد دارد. بخش پیشین آن بنام سخت کام، استخوانی و بدون حرکت است ولی بخش پسین آن که نرم کام نامیده می شود گوشتی و متحرک می باشد.حرکت نرم کام به سوی بالا منجر به بسته شدن راه عبور هوا از طریق حفره های بینی می گردد ولی هنگام پایین آمدن آن، حفره های بینی و دهان و گلوگاه بههم مربوط می گردند.

۱۰) زبان : زبان دارای قابلیت انعطاف و تحرک است. ساختمان ماهیچه ای پیچیده ی زبان آن را قادر می سازد که در تمام جهات به حرکت درآید. این اندام که مهمترین عضو گویائی به شمار می رود عامل اساسی، بطور مستقیم یا غیر مستقیم، در تولید نزدیک به تمام آواهای زبان است.

۱۱) دندان ها : دو ردیف دندان ها ی بالا و پائین از اندام های گویائی محسوب می شوند.

۱۲) لب ها : پس از زبان، لب ها مهمترین اندام های گفتار بشمار می آیند. ساختمان ماهیچه ای لب ها آنها را قادر می سازد که مانند زبان در تمام جهات حرکت نموده و نیز بشکل های گوناگون نیز در آیند. لب ها همچنین باعث پیدایش کیفیت های گوناگون در آوا های زبان بویژه واکه ها می شوند.

منبع : آوا شناسی زبان فارسی

بیماری پارکینسون

پارکینسون از بیماری های تحلیل برنده ی دستگاه خارج هرمی است که در آن یاخته های جسم سیاه واقع در مغز میانی بتدریج از بین می روند و دوپامین که توسط آنها ساخته می شود کاهش می یابد. در بررسی آسیب شناختی، جسم سیاه رنگدانه های خود را از دست می دهد و درون سلول های آن ذراتی مشاهده می شود. نمود های بالینی بیماری پارکینسون عبارتند از:

کندی حرکت                                                                                                                         

لرزش

سفتی اندام ها

نشانه های این بیماری از ۴۵ تا ۵۰ سالگی به بعد پدیدار می شوند. شیوع آن در جوانان بسیار کم است و اگر بیمار جوانی با نمای پارکینسون مراجعه نماید باید به فکر بیماری ویلسون بود. بیماری پارکینسون همه ی حرکاتی مانند حرف زدن، نوشتن، کارکردن، لباس پوشیدن، و حتی پلک زدن را در گیر می کند. سفتی اندام ها، لرزه در استراحت، نگاه ثابت، چهره ی ماسکه و تکلم با آهنگی یکنواخت و دامنه ی کوتاه از دیگر نشانه های مهم بیماری پارکینسون هستند. بیمار پارکینسونی گام های کوتاه بر می داردو در مراحل پیشرفته تر قامتش به جلو خمیده می شود.

با پیشرفت وضع بیمار، انجام کارهای شخصی با اشکال صورت می گیرد و مثلا اگر از وی خواسته شود که دکمه های پیراهن خود را باز و بسته کند یا نمی تواند یا به کندی انجام می دهد.اختلالات دستگاه عصبی خودکار مانند تعریق زیاد، افزایش بزاق، هیپوتانسیون وضعیتی و اختلالات اسفنگتری در برخی از بیماران بروز می نماید. از نشانه های بارز بیماری تاثیر روی تکلم است که گفتار درمانگر می تواند با تمرینات مختلف از پیشرفت یا قطع تکلم جلوگیری کند.

درمان بیماری پارکینسون:

هنوز درمان قطعی که بتواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند ارائه نشده و داروها تنها نشانه ها را بطور بارزی بهتر یا رفع می کنند. داروهای زیر بطور معمول تجویز می شوند : تری هگزین فنیدیل، بی پریدین، بنادریل، ال دوپا، بروموکریپتین، ایمی پرامین

منبع: بیماری های مغز و اعصاب ( دکتر سلطان زاده)                   

آفازی

آفازی عدم توانائی درک یا بیان سمبل های مرتبط با زبان است. آفازی با دو نوع کلی شناخته می شود:

۱) آفازی حسی

۲) آفازی حرکتی

در آفازی حسی آسیب ماده خاکستری اطراف انتهای خلفی شیار تمپورال فوقانی و شکنج آنگولار لوب پریتال وجود دارد. این ناحیه در نیمکره غالب مغز موجب آفازی بینائی یا کوری کلمات یا آلکسی می گردد. در این حالت، بیمار کلمات را می بیند اما قادر به خواندن آنها نیست.

آسیب ناحیه ی ۲۲ ( دریافت کننده شنوائی ) در اطراف نواحی شنوائی اولیه ( ۴۱و۴۲) در نیمکره ی غالب موجب آفازی شنوائی می شود. در این حالت شنوائی بیمار سالم است اما معانی کلمات را نمی داند. آفازی ورنیکه آفازی شنوائی و بینائی است.

آفازی حرکتی

ناحیه بروکا یا نواحی ۴۴ و ۴۶ در شکنج فرونتال تحتانی در نواحی مثلثی واپرکولار قرار دارد. آسیب این نواحی در نیمکره ی غالب بالغین موجب حالتی می شود که در آن بیمار علی رغم سالم بودن عضلات صوتی، قادر به صحبت نیست.

بیمار از آنچه می خواهد بیان کند آگاه است اما هنگام صحبت تنها کلمه ای پشت سر هم تکرار می گردد. شاید بتوان گفت اطلاعات حافظه در رابطه با تکلم از بین رفته است. اگر این نواحی  در کودکی آسیب دیده باشند، می توان به کودک آموزش داد با استفاده از نیمکره ی مغلوب صحبت نماید.

آپراکسی

آپراکسی عدم توانائی انجام اعمال ارادی، اکتسابی و هدف دار است. در آپراکسی نواحی ثانویه نیز آسیب دیده اند. در صورتی که توانائی نوشتن از بین رفته باشد اگرافی نام دارد.

آگنوزی

در آگنوزی بیمار علی رغم مشاهده ی اشیا، قادر به تشخیص آنها نیست.(نواحی ۵ و ۷)

منبع : آناتومی اعصاب

آواشناسی چیست؟

زبان شناسی یکی از علوم تجربی می باشد، زیرا ماده ی مورد مطالعه ی آن یعنی زبان، قابل درک و تجربه بوسیله ی حواس است. در بین رشته های گوناگون زبان شناسی، آواشناسی بیش از همه جنبه ی تجربی دارد. زیرا زمینه ی کار آن مطالعه و توصیف صداهای زبان است، یعنی پدیده هائی که وجود خارجی محسوس دارند.بررسی و مطالعه ی علمی صداهای زبان را می توان از ۳ دیدگاه کاملا متمایز انجام داد:

۱) آواشناسی تولیدی : یعنی بررسی و مطالعه آن دسته از حرکات و فعالیت های دستگاه گفتار که منجر به پدید آمدن صداهای زبان می شود. اندام های گفتار و چگونگی کارکرد آنهاو نیز مکانیسم های سازنده ی صداها موضوع بحث این شاخه از آواشناسی را تشکیل می دهند.

۲) آواشناسی صوت شناختی : حرکات و فعالیت های اندام های صوتی برای تولید صداهای زبان به شکل امواج صوتی جلوه گر می شوند. چگونگی پیدایش این امواج، صفات فیزیکی آنها و  نحوه ی انتقال آنها از منبع تولید کننده به منبع گیرنده موضوع بحث این شاخه از آواشناسی است.

۳) آواشناسی شنیداری : یعنی بررسی و مطالعه ی آن دسته از فعالیت های دستگاه شنوائی که منجر به دریافت و درک صداهای زبان می گردد.

بررسی و مطالعه ی هر یک از این ۳ جنبه ی متفاوت یعنی تولید، خصوصیات فیزیکی، دریافت و درک صداهای زبان در آزمایشگاه از طریق ابزارهای مکانیکی، آواشناسی آزمایشگاهی گویند. آواشناسی تولیدی از دیرباز مورد توجه پژوهشگران زبان قرار داشته است و هنوز هم با همه ی پیشرفت هائی که در زمینه ی لوازم آزمایشگاهی به دست آمده از اهمیت آن کاسته نشده است.

منبع: آواشناسی زبان فارسی(ثمره)

ماساژ از قدیمی ترین و مفیدترین، نوع درمان برای تسکین درد می باشد. از این روش درمانی برای

افزایش گردش خون به یک قسمت مبتلا، شل کردن عضلات و کم کردن احتمال تحلیل عضلانی استفاده

می شود. ماساژ همچنین در درمان آرتریت ها، پیچ خوردگی ها، کبودی ها و درد ناشی از کشش

ساکرو ایلیاک و در بسیاری از حالات ارتوپدی از جمله مشکلات کمر مفید است.در ماساژدرمانی، حرکات

منظم با استفاده از اعمال فشار به کار می رود. بنابراین فقط باید توسط یک فرد تعلیم دیده انجام شود.

چگونه ماساژ به بدن کمک می کند؟

یک ماساژ خواب روی همه سطوح وجود شما اثر می گذارد. از لحاظ جسمی، مزایای آن عبارتند از :

آرام سازی و کشش عضلات، به جریان انداختن خون وریدی، تحت کشش قرار دادن بافت همبندی.

از لحاظ ذهنی، ماساژ نه تنها تنش و اضطراب را تخفیف می دهد بلکه کمک می کند بدن شما هشیارتر

گردد. ماساژ همچنین می تواند مقدار زیادی انرژی که قبلا تحت فشار تحلیل رفته است را آزاد سازد.

اثرات ماساژ بر دستگاههای مختلف بدن

دستگاه عصبی ما مانند یک شبکه الکتریکی وسیع عمل می کند که همراه با سیستم آندوکرین همه

قسمت های بدن ما را به هم مرتبط می سازد. دستگاه عصبی همچنین با گزارش اطلاعات به مغز

توسط حواس ۵ گانه و سپس دریافت دستورات برای انجام عمل، ارتباط با محیط خارجی را تنظیم

می کند. ماساژ و تمرینات بدنی می توانند در تعادل دستگاه عصبی و اصلاح تعادل فیزیکی و موازنه

بدن بسیار موثر باشد. ماساژ می تواند برای کشش و نیرو بخشیدن به عضلات، تقویت آنها برای یک

حالت ارتجاعی  و استحکام طبیعی مورد استفاده قرار گیرد.

در بیماری های مربوط به گفتار، ماساژ گردن، شانه ها، قفسه ی سینه و صورت ، استفاده می شوند.

که هرکدام تمرینات مخصوص به خود را دارند.

منبع : کتاب ماساژ درمانی

پاداش دادن در کودکان، جایگزین توجه کردن نیست بلکه توجه نشان دادن زمینه ساز پاداش دادن می باشد.

پس برای جبران عدم توجه، به کودک خود پاداش ندهید.

اختلال بیش فعالی و کم توجهی از شایعترین اختلالات رفتاری کودکان است و حدود 5 درصد بچه های دبستانی مبتلا به این اختلال هستند. این اختلال از حدود 12 سالگی به بعد شروع به بهبودی می کند اگرچه معمولا تا آخر عمر جنبه هائی از آن باقی خواهد ماند .

از ویژگی های عمده این اختلال:

1) فعالیت و تحرک زیاد

2) رفتارهای ناگهانی و بدون فکر

3) توجه و تمرکز کم

فعالیت زیاد و تحرک :

کودک اکثر اوقات در حال حرکت و جنب و جوش است و بنظر می رسد هیچگاه خسته نمی شود. اگر قرار باشد لحظه ای بنشیند مدام وول می خورد. حتی این بی قراری در خواب هم مشاهده می گردد. فعالیت زیاد او در سنین قبل از مدرسه بارزتر می باشد و هرچه سن افزایش می یابد ممکن است از شدت بیش فعالی کاسته شود ولی احساس بی قراری، خستگی زود هنگام و بی حوصلگی جای آن را بگیرد. پر حرف هستند و در مهد و دبستان تمرکزی بروری انجام تکالیف خود ندارند.

تمرکز و توجه کم :

تمرکز وی بروری یک موضوع سخت است و دائما حواسش پرت می شود.در دروسی مانند املا که تمرکز بیشتری نیاز دارد ضعیف تر است. نامنظم بوده و همه چیز را پخش می کند. گم کردن وسایل یکی از ویژگی های توجه کم می باشد. اگر چند دستور همزمان به او داده شود نمی تواند آنها را به خاطر بسپارد. در اتمام تکالیف مدرسه مشکل دارد.

رفتارهای ناگهانی و بدون فکر :

پریدن در وسط  حرف دیگران . بدون آنکه به عواقب نتیجه ی کارش فکر کند ناگهان به انجام آن دست می زند. از کار های اشتباهش درس عبرت نمی گیرد. مشکل اصلی او عمل کردن قبل از فکر کردن است. نمی تواند نوبت را رعایت کند و انتظار کشیدن برای او سخت است. کارهای ناگهانی او گاهی خطرناک خواهد بود.

علل واقعی ADHD چیست؟

علل واقعی این اختلال هنوز شناخته نشده است. برخی از شواهد حاکی از تغییراتی در مغز می باشد. و برخی دیگر از تحقیقات تا حدودی ارثی بودن آن را بیان کرده اند. تربیت بد والدین، یا مصرف برخی از غذاهای رنگدانه دار خاص و.... علت بوجود اورنده ی این اختلال نیست.

درمان :

درمان در این کودکان شامل : رفتاردرمانی به همراه دارو درمانی است.

چندین نوع دارو برای این افراد تجویز می گردد که در اکثر مواقع ریتالین و دکسدرین استفاده می شود. اثر این داروها  4 تا 5 ساعت بوده و از پر تحرکی می کاهد و توجه و تمرکز را افزایش می دهد . این داروها ممکن است اشتها را کم کنند( بنابر این باید قبل از غذا نخورند). ممکن است خواب را کم کنند. این داروها اعتیاد آور نیستند و بر روی رشد اثری ندارند.

منبع : جزوات روان پزشکی ( دانشگاه تهران)

 تاریخچه :

هنری موزلی نخستین روانپزشکی بود که در سال ۱۸۶۷ بطور جدی یک سری کودکان خردسال مبتلا به اختلال شدید روانی را مورد مطالعه قرار داد. همچنین در سال ۱۹۴۳ دکتر لئوکانر یک گروه دیگر از کودکان را که اختلالات مشابه داشتند مورد مطالعه قرار داد که دارای ویژگی هائی نظیر تنهائی، درخودماندگی، ناتوانی در ارائه ژست های بدنی و قابل انتظار، تاخیر رشدی، تکرار یا پژواک کلام، یکنواختی صدا و کلام، حافظه ی طوطی وار، رفتارهای قالبی، عدم تماس چشمی  بودند.

تا سال های ۱۹۸۰ این کودکان در طبقه ی عقب ماندگان ذهنی و یا اسکیزو فرنی جای می گرفتند. بعدها این اختلال به عنوان اختلال اتیستیک شناخته شد.چندین نوع اختلال دیگر  هم که هر کدام نشانه های اتیستیک را داشتند شناخته شدند نظیر اختلال آسپرگر، اختلال رت، اختلال فروپاشنده ی دوران کودکی و محققان همه این اختلالات را تحت عنوان اختلالات نافذ رشد طبقه بندی کردند. ویژگی مشترک این اختلالات، ظهور آنها در سالهای اولیه رشد و نقص در تعاملات و روابط اجتماعی است. بنیان و اساس نقص در تعاملات اجتماعی در سه زمینه ی زیر تجلی می یابد:

۱) فقدان یا عدم توجه به آنچه دیگران به آن توجه می کنند.

۲) ناتوانی در درک و تعبیر نشانه ها و اشارات هیجانی و اجتماعی محیط.

۳) ناتوانی در درک و فهم مستقیم و روان افکار و احساسات دیگران که شرط لازم در روابط و تعاملات اجتماعی است.

همچنین بر اساس یافته های محققین بروز اختلال اتیستیک به سطح رشدی و سن تقویمی فرد که غالبا از تولد تا ۳ سالگی می باشد ارتباط دارد.

منبع : ارزیابی و درمان اتیسم ( طلعت رافعی)

What is stuttering

Stuttering affects the fluency of speech. It begins during childhood and, in some cases, lasts throughout life. The disorder is characterized by disruptions in the production of speech sounds, also called "disfluencies." Most people produce brief disfluencies from time to time. Disfluencies are not necessarily a problem; however, they can impede communication when a person produces too many of them

In most cases, stuttering has an impact on at least some daily activities. For some people ,communication difficulties only happen during specific activities, for example, talking on the telephone or talking before large groups. For most others, communication difficulties occur across a number of activities at home, school, or work. Some people may limit their participation in certain activities. Other people may try to hide their disfluent speech from others by rearranging the words in their sentence , pretending to forget what they wanted to say, or declining to speak. Clearly, the impact of stuttering on daily life can be affected by how the person and others react to the disorder

What are signs and symptoms of stuttering

Stuttered speech often includes repetitions of words or parts of words, as well as prolongations of speech sounds. Some people who stutter appear very tense or "out of breath" when talking. Speech may become completely stopped or blocked. Blocked is when the mouth is positioned to say a sound, sometimes for several seconds, with little or no sound forthcoming. After some effort, the person may complete the word. Interjections such as "um" or "like" can occur

Some examples of stuttering include

                         " W- W- W- Where are you going?" (Part-word repetition: The person is having difficulty moving from the "w" in "where" to the remaining sounds in the word. On the fourth attempt, he successfully completes the word.)

                       " SSSS ave me a seat." (Sound prolongation: The person is having difficulty moving from the "s" in "save" to the remaining sounds in the word.) 

How is stuttering diagnosed

Identifying stuttering in an individual's speech would seem like an easy task. Disfluencies often "stand out" and disrupt a person's communication. Listeners can usually detect when a person is stuttering. Some characteristics of stuttered speech are not as easy for listeners to detect. As a result, diagnosing stuttering requires the skills of a certified speech-language pathologist (SLP)

During an evaluation, an SLP will note the number and types of speech disfluencies a person produces in various situations. The SLP may also gather information about factors such as teasing that may make the problem worse. A variety of other assessments (e.g., speech rate, language skills) may be completed as well, depending upon the person's age and history. Information about the person is then analyzed to determine whether a fluency disorder exists.

For young children, it is important to predict whether the stuttering is likely to continue. An evaluation consists of a series of tests, observations to estimate the child's risk for continuing to stutter. Although there is some disagreement among SLPs about which risk factors are most important to consider, factors that are noted by many specialists include the following 

             a family history of stuttering

            stuttering that has continued for 6 months or longer

           presence of other speech or language disorders

            strong fears or concerns about stuttering on the part of the child or the family

No single factor can be used to predict whether a child will continue to stutter

For older children and adults, the: For these individuals, an evaluation consists of tests, observations, and interviews that are designed to assess the overall severity of the disorder. In addition, the impact the disorder has on the person's ability to communicate and participate appropriately in daily activities is evaluated. Information from the evaluation is then used to develop a specific treatment program, one that is designed to

help the individual speak more fluently

communicate more effectively, and

participate more fully in life activities 

What treatments are available for stuttering

Most treatment programs for people who stutter are "behavioral." They are designed to teach the person specific skills or behaviors that lead to improved oral communication. For instance, many SLPs teach people who stutter to control and/or monitor the rate at which they speak. In addition, people may learn to start saying words in a slightly slower and less physically tense manner. They may also learn to control their breathing. Over time, people learn to produce smooth speech at faster rates, in longer sentences

Aerican Speech - language - hearing Association

لکنت چیست؟

لکنت، روانی گفتار را تحت تاثیر قرار می دهد. لکنت، بنا بر برخی از دلایل، در دوران کودکی شروع شده و در سراسر طول زندگی فرد وجود دارد. این اختلال توسط شکست در تولید صداهای گفتاری که ناروانی گفتار نامیده می شود بوجود می آید. اغلب ناروانی مختصری در زمان های مختلفی دیده می شود.

ناروانی ها یک مشکل اساسی محسوب نمی شوند ولی در هر صورت می توانند بر روی ارتباط فرد وقتی او تعداد زیادی از آنها را تولید میکند تاثیر بگذارد. در برخی از موارد، لکنت، حداقل بر روی بعضی از فعالیت های روزانه تاثیر داشته است. در برخی از افراد مشکلات ارتباطی تنها در طول فعالیت های خاص اتفاق می افتد.

به عنوان مثال، صحبت تلفنی یا صحبت در برابر عده ای زیاد.

در دیگر افراد، اشکالات ارتباطی در مقابل مقادیری از فعالیت ها در خانه، مدرسه و یا سرکار رخ می دهد. در برخی از افراد ممکن است مشارکت در فعالیت های ویژه ای محدود شود. بعضی از افراد ممکن است ناروانی گفتار خود را از دیگران توسط نوآرائی کلمات در جملاتشان پنهان کنند. وانمود کردن به فراموش آنچه آنها

می خواهند بگویند، یا نزول در صحبت کردن.

بطور مشخص، تاثیر لکنت بر زندگی روزمره  می تواند تحت تاثیر واکنش فرد و دیگران نسبت به ایت اختلال باشد.

نشانه ها و علامات لکنت:

گفتار لکنتی اغلب شامل تکرار کلمات یا قسمت هائی از کلمات، همانند: طولانی تر کردن صداهای گفتاری 

می باشد. در برخی از افرادی که لکنت می کنند، در حین صحبت کردن تنش زیاد یا قطع تنفس، مشاهده می شود. گفتار ممکن است متوقف یا بلاک شود . بلاک شدن زمانی رخ می دهد که دهان در موقعیت تولید یک صدا و برخی اوقات چندین صدا قرار می گیرد ولی صدای مورد نظر تولید نمی شود. بعد از چندین تلاش، فرد ممکن است کلمه را کامل کند. صداهائی همانند اوم یا شبیه به آن ممکن است تولید شود.

برخی از مثال های لکنت شامل :

1) ک - ک – ک  کجا می روی؟ ( تکرار قسمتی از کلمه : فرد مشکلاتی در حرکت صدای ک در کلمه ی کجا به مابقی صداها در کلمه دارد. در چهارمین تلاش، او موفق به تولید کامل کلمه می شود.)

2) ک ک ک ک مکم کن بشینم. ( طولانی ادا کردن صدا : فرد مشکل در حرکت از صدای ک در کلمه ی کمک به مابقی صداها در کلمه را دارد.

لکنت چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص لکنت در گفتار افراد به نظر تکلیف آسانی به نظر می رسد. ناروانی اغلب برجسته می باشد و ارتباط فرد را گسسته می کند. شنونده ها معمولا زمان لکنت فرد را می توانند شناسائی کنند. برخی از مشخصات لکنت برای شنونده به راحتی قابل شناسائی نیست.

در نتیجه : تشخیص لکنت نیاز به مهارت های یک آسیب شناس گفتار وزبان قابل صلاحیت را دارد. در طی ارزیابی، آسیب شناس گفتار وزبان تعدادی از انواع ناروانی های گفتار فرد را در موقعیت های گوناگون یادداشت می کند. آسیب شناس گفتار و زبان  همچنین اطلاعاتی درباره ی فاکتورهائی که ممکن است مشکل فرد را بدتر کند را جمع آوری می نماید. تعدادی دیگر از ارزیابی ها ( مانند سرعت گفتار، مهارت های زبانی ) بر حسب سن و تاریخچه ی افراد تکمیل می گردد.

اطلاعات افراد سپس جهت تعیین اینکه آیا اختلال روانی گفتار وجود دارد یا نه آنالیز می گردد. برای خردسالان، پیشگوئی اینکه لکنت ادامه خواهد یافت یا نه مهم می باشد. ارزیابی شامل سری تست ها و مشاهدات جهت تعیین اینکه آیا لکنت در کودک ادامه خواهد یافت یا نه، می باشد. اگرچه نظرات متفاوتی در بین آسیب شناسان گفتار وزبان جهت تعیین اینکه کدام ریسک فاکتورها مهم هستند، وجود دارد ولی فاکتورهائی که توسط برخی از متخصصین در نظر گرفته شده شامل موارد زیر است:

1)  تاریخچه ی فامیلی لکنت

2) لکنتی که برای شش ماه یا بیشتر ادامه یافته

3) وجود سایر اختلالات گفتار وزبان

4) ترس یا نگرانی های شدید درباره ی لکنت در قسمتی از دوران کودکی یا در خانواده

تنها یک فاکتور جهت تعیین اینکه آیا لکنت ادامه پیدا خواهد کرد یا نه، استفاده نمی شود.

 برای نوجوانان و بزرگسالان : برای این افراد ارزیابی شامل : تست ها، مشاهدات و مصاحبه هائی است که برای ارزیابی شدت اختلال طراحی شده اند. به علاوه، تاثیر اختلال بر توانائی های ارتباطی و مشارکت های مناسب در فعالیت های روانی ارزیابی می شود.

اطلاعات حاصل از ارزیابی سپس جهت بدست آوردن یک برنامه ی درمانی ویژه استفاده می شود :

1) کمک به روانی بیشتر گفتار فرد

2) ارتباط موثرتر

3) مشارکت بیشتر در فعالیت های زندگی

چه درمان هایی برای لکنت وجود دارد؟

بیشترین درمانی که برای فردی که لکنت می کند، بکار می رود، درمان رفتاری است. این برنامه ها جهت آموختن مهارت های ویژه به فرد یا رفتارهائی که منجر به افزایش ارتباطات کلامی می شود طراحی گردیده اند.

بعنوان مثال : بسیاری از آسیب شناسان گفتار وزبان به افرادی که لکنت می کنند می آموزند که سرعت را در حین گفتارشان کنترل یا بررسی  کنند.

به علاوه، افراد ممکن است یاد بگیرند که کلمات را آرام تر و آهسته تر و با حداقل تلاش های رفتاری شروع کنند. آنها همچنین کنترل تنفس خود را نیز یاد می گیرند.

در آخر، افراد تولید نرم تر گفتار در سرعت های بالاتر و جملات طولانی تر را یاد می گیرند.

 منبع : سایت انجمن گفتار و شنوائی آمریکا ( ترجمه ی مطلب لکنت چیست؟ )

_آفازی

_{آفازی اختلالی ست در نتیجه ی آسیب بخش هائی از مغز که شامل زبان می شوند. آفازی منجر به مشکلاتی در صحبت کردن، گوش دادن، خواندن و نوشتن می شود.آسیب قسمت چپ مغز منجر به آفازی در اکثر راست دست ها و حدودا نیمی از چپ دست ها می شود. افرادی که آسیب قسمت راست نیمکره ی مغز را تجربه داشته اند، ممکن است مشکلات اضافه ای علی رغم گفتار وزبان داشته باشند.افراد با آفازی ممکن است مشکلات همراه از قبیل : دیزارتری، آپراکسی، یا مشکلاتی در بلع داشته باشند.}

_{علامات و نشانه های آفازی چیست؟}

_{بعضی از افراد با آفازی، مشکلاتی در استفاده از کلمات و جملات دارند.( آفازی بیانی).}

_{برخی مشکلاتی در درک دارند.( آفازی درکی)}

_{بعضی از افراد نیز مشکلاتی در استفاده از کلمات و درک دارند.( آفازی گلوبال)}

_{آفازی می تواند منجر به مشکلاتی در زبان گفتاری ( بیان و درک) و زبان نوشتاری ( خواندن و نوشتن) گردد. بویژه، خواندن و نوشتن بیشتر از صحبت کردن و درک، آسیب می بیند.}

_{فردی با آفازی خفیف}

_{ممکن است توانائی انجام مکالمات نرمال در اکثر موقیت ها را دارا باشد.}

_{ممکن است مشکلاتی در درک زبان وقتی، آن بسیار طولانی و یا پیچیده می شود، داشته باشد.}

_{ممکن است مشکلاتی در بازیابی کلمات( آنومی) جهت بیان ایده توصیف این و آن شود.}

_{فردی با آفازی شدید}

_{ممکن است قادر به فهم هیچ چیز به غیر از مواردی که به وی گفته می شود نباشد.}

_{ممکن است چیزهای کمی یا اصلا چیزی نگوید.}

_{آفازی چگونه تشخیص داده می شود؟}

_{آسیب شناس گفتار و زبان با  خانواده ی فرد و سایر تخصص ها ( دکتران، پرستاران، روانپزشک عصبی، کاردرمانگر، مددکاران اجتماعی ) جهت بررسی نیازهای همکاری می کند. به عنوان مثال، فردی که سکته داشته است اغلب مشکلات فیزیکی از قبیل: ضعف در یک طرف بدن دارد که نیازمند فیزیوتراپی یا کاردرمانی می باشد.}

_{آسیب شناس گفتار وزبان، بیمار را ارزیابی کرده و نوع و شدت آفازی را تعیین می کند. ارزیابی توسط  بررسی قسمتی از ارتباط انجام می گردد :}

_گفتار

_{1)   روانی، کیفیت صوتی، و بلندی}

_{2)   چقدر گفته های فرد وضوح دارد}

_{3)   قدرت و هماهنگی عضلات گفتاری ( زبان و لب ها)}

_درک

_{فهم و استفاده از کلمات، و گرامر ( نحو)}

_{درک و پاسخ دادن به بلی-خیر( مثال: آیا اسم تو .. است؟) و سوالات چرائی و چگونگی ( مثال: با چکش چکار می کنی؟)}

_{فهمیدن گفتار بسط یافته – فرد به داستان کوتاهی یا یک متن حقیقی گوش فرا می دهد ( که جواب هایش در متن است) و به موارد پرسش شده جواب می دهد.}

_{توانائی بیان داستان بسط یافته هم بصورت کلامی هم  نوشتار}

_{بیان احساسات و افکار}

_{آیا فرد می تواند مراحل مورد نیاز برای تکمیل یک وظیفه را انجام دهد و، یا می تواند یک داستان را که حول یک موضوع متمرکز است را بیان کند؟}

_{آیا می تواند سری وقایع را در اکشن پیکچر توصیف کند؟}

_{آیا می تواند کلمات مورد نیاز برای بیان یک ایده یادآوری کند؟}

_{آیا فرد می تواند خودش را در قالب جملات کامل یا جملات تلگرافی یا یا عبارات و یا کلمات منفرد بیان کند.}

_{ارتباطات اجتماعی}

_{مهارت های ارتباطی اجتماعی}

_{توانائی توضیح یا بیان یک جوک، موارد بی معنی در تصاویر و داستان ها}

_{توانائی مکالمات ابتدائی، تغییر جهت مکالمه در حین بحث}

_{وبیان افکار بطور واضح با استفاده از کلمات و جملات متنوع}

_{توانائی بیا مجدد یا واضح سازی وقتی فرد مقابل در مکالمه موضوع را نفهمد}

_{خواندن و نوشتن}  

_{خواندن و نوشتن حروف،کلمات،جملات و پاراگراف ها}

_{سایر موارد}

_{بلع مناسب}

_{توانائی استفاده از کمک ها پیشنهادی ارتباطی ( در صورت نیاز )}

_{چه درمان هایی برای این افراد وجود دارد؟}

 _{بسیاری از انواع درمان ها برای افرادی که آفازی دارند وجود دارد. نوع درمان بستگی به نیاز و اهداف فرد دارد. برنامه های کامپیوتری تخصص یافته و یا سایر ابزار، برای استفاده آنها وجود دارد. همچنین تعداد کمی رویکرد رسمی موجود است. یکی از نگرش ها که توسط برخی از آسیب شناسان گفتار و زبان استفاده  می شود، نگرش تمرینات زندگی، جهت درمان آفازی است.}

_{منبع : ترجمه از مطالب سایت انجمن گفتار و شنوائی آمریکا ( آفازی چیست؟)}